Veelgestelde vragen

Re-integratie tijdens de eerste 2 jaren van verzuim

Een werknemer is door medische beperkingen ongeschikt geworden voor zijn werk. De werkgever kan geen alternatief werk bieden. De werkgever wil de werknemer tegen een detacheringvergoeding uitlenen aan een ander bedrijf. Mag de werknemer dit weigeren?

Als de werknemer daartoe in staat is, mag de werkgever hem bij een andere werkgever laten werken. Hiervoor is echter toestemming van UWV vereist. Als de werknemer dan toch deze geboden ‘passende arbeid’ weigert, mag de werkgever de loondoorbetaling opschorten voor de duur van de weigering. In het uiterste geval mag de werkgever de werknemer ontslaan.

Wat is re-integratie ‘eerste spoor’ en ‘tweede spoor’?

Met re-integratie in het ‘eerste spoor’ is bedoeld de herplaatsing bij de oude werkgever, hetzij in de eigen of in een aangepaste functie, hetzij in een andere functie binnen het bedrijf. Indien er geen passend werk binnen het eigen bedrijf voorhanden is treedt ‘spoor twee’ in werking: de re-integratie naar de externe arbeidsmarkt.

Wanneer doet wie wat bij de re-integratie van een zieke werknemer?

Het volgende proces is aan de orde:

Binnen één week na de eerste arbeidsongeschiktheidsdag: de werkgever meldt dit bij de arbodienstverlener of gecontracteerde bedrijfsarts.
Na zes weken maakt de bedrijfsarts een probleemanalyse. Hierin staat waarom de werknemer niet meer kan werken, wat de mogelijkheden tot herstel zijn en wanneer hij het werk weer kan hervatten.
Elke zes weken bespreken de werkgever en de werknemer de voortgang van de re-integratie.
Is er sprake van dreigend langdurig verzuim, dan moet de werkgever een re-integratiedossier bijhouden. Hierin staan het verloop van de ziekte en alle activiteiten die werkgever en werknemer hebben ondernomen om terugkeer naar werk mogelijk te maken. Dit dossier is belangrijk als de werknemer in de toekomst een WIA-uitkering wil aanvragen. UWV kijkt dan namelijk of er genoeg is gedaan om de werknemer weer aan het werk te helpen.
Na acht weken stellen de werkgever en werknemer een plan van aanpak op. In dit plan wordt beschreven wat beiden gaan doen om de werknemer weer aan het werk te krijgen. Dit plan is een onderdeel van het re-integratiedossier. Daarnaast wijzen zij een casemanager aan die de uitvoering van het plan van aanpak begeleidt en controleert.
Na tweeënveertig weken moet de werkgever de ziekmelding doorgeven aan UWV.
Na een jaar ziekte is er een verplicht evaluatiemoment tussen de werkgever en werknemer. Hierin wordt het afgelopen jaar geëvalueerd. Daarnaast wordt er vastgesteld welk re-integratieresultaat er in het tweede ziektejaar moet worden behaald en hoe dat wordt gedaan.
Na ongeveer twintig maanden stellen werkgever en werknemer een re-integratieverslag op. Hierin staan alle afspraken en concrete resultaten van de geplande werkhervatting.

Wanneer alle inspanningen niet leiden tot terugkeer naar het werk, dan ontvangt de werknemer in de 87ste week een WIA-aanvraagformulier van UWV. Dit formulier moet hij binnen drie weken terug sturen aan UWV. Snel daarna beoordeelt UWV het re-integratiedossier, voert een WIA-keuring uit en start mogelijk de WIA-uitkering.

De werkgever is verplicht een re-integratieverslag bij te houden. Wat houdt dat in?

In het re-integratieverslag moeten werkgever en werknemer aan het eind van het tweede ziektejaar verantwoording afleggen over wat zij hebben gedaan om herstel en terugkeer naar het werk te bespoedigen. Die informatie vormt samen met de administratieve en medische gegevens het re-integratiedossier.
Vanaf het moment dat de werknemer zich ziek meldt, start de werkgever met het aanleggen van een re-integratielogboek waarin elke stap in het re-integratieproces wordt vastgelegd. In dit logboek staan alle handelingen die hebben plaats gevonden, zoals de afspraken en de schriftelijke stukken die betrekking hebben op de ziekte. Het re-integratieverslag wordt op basis van het logboek vastgesteld.

Een zieke medewerker weigert mee te werken aan zijn re-integratie. Mag ik deze werknemer ontslaan?

Voordat u overgaat tot ontslag moet u eerst proberen of het staken van de loondoorbetaling effect oplevert. Volgens de Wet verbetering Poortwachter heeft u het recht om dit te doen als de werknemer onvoldoende meewerkt aan zijn re-integratie. Helpt het staken van de loondoorbetaling evenmin om de werknemer te activeren, dan heeft u volgens de Wet verbetering Poortwachter de mogelijkheid om hem te ontslaan.

Wat is het verschil tussen een re-integratiebedrijf en een arbodienstverlener?

Een re-integratiebedrijf houdt zich in principe alleen bezig met het re-integreren van zieke werknemers. Bij langdurige ziekte van een werknemer kán een werkgever, naast de arbodienstverlener, ook een re-integratiebedrijf inschakelen. Hij is daartoe niet wettelijk verplicht.
Een arbodienstverlener ondersteunt en adviseert een bedrijf bij de preventie en begeleiding van ziekteverzuim, bijvoorbeeld verzuimbegeleiding, arbospreekuur, Preventief Medisch Onderzoek (PMO) en aanstellingskeuringen. Een arbodienstverlener helpt ook bij het maken van re-integratieplannen voor werknemers die langere tijd arbeidsongeschikt zijn. Het inschakelen van arbodienstverlening is ook een wettelijke verplichting voor een werkgever.
Overigens zijn de grenzen tussen arbodienstverleners en re-integratiebedrijven tegenwoordig niet meer zo strikt. Veel arbodiensten hebben ook re-integratiedienstverlening in huis en vice versa. Ook in dat geval moet de arbodienstverleners overigens gecertificeerd zijn.

Het plan van aanpak voor de re-integratie van een zieke werknemer is afgekeurd door UWV. De arbodienstverlener, de zieke werknemer én de werkgever vinden het een goed plan. Kan de werkgever bezwaar aantekenen?

Ja, de werkgever kan bezwaar aantekenen. Op de website van UWV staat hoe dat moet. Leidt het bezwaar niet tot een oplossing, dan kan de werkgever naar de (bestuurs)rechter gaan.

Een arbeidsongeschikte werknemer gaat tijdelijk ander, passend, werk doen. Dit werk is minder gekwalificeerd werk dan zijn oorspronkelijke functie. Welk loon verdient hij?

De re-integrerende werknemer houdt recht op doorbetaling van minimaal 70% van zijn normale loon. Tijdens het eerste ziektejaar blijft hij tevens recht houden op eventuele aanvullingen uit de CAO.
Alleen als hij structureel ander werk gaat verrichten en hij hiervoor een nieuwe of aanvullende arbeidsovereenkomst tekent, kan de werknemer een ander loon betaald krijgen.

Heeft de bedrijfsarts bij arbeidsongeschiktheid en/of re-integratie contact met mijn huisarts?

Als u langere tijd arbeidsongeschikt bent maakt de bedrijfsarts binnen zes weken een probleemanalyse en geeft een re-integratieadvies aan de werkgever. De bedrijfsarts informeert op dat moment ook uw huisarts over de situatie. Dit biedt de huisarts de gelegenheid om zijn visie op uw ziekte of re-integratie te geven.

Ik ben van mening dat mijn werkgever zich onvoldoende inspant om mij weer aan het werk te helpen. Wat kan ik doen?

Bij onenigheid over de re-integratie-inspanningen is het oordeel van de bedrijfsarts meestal voldoende om een oplossing te bereiken. Helpt dit niet, dan kunt u een deskundigenoordeel of second opinion aanvragen bij UWV. UWV geeft een onafhankelijk oordeel over de re-integratie-inspanningen van werkgever en werknemer. Het oordeel is niet bindend, maar vervult een belangrijke rol bij de aanvraag van een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Sinds 2005 kost een deskundigenoordeel € 50,-; ongeacht of u of uw werkgever de aanvraag doet. UWV heeft een brochure uitgebracht over het deskundigenoordeel: ‘Als werkgever en werknemer hulp nodig hebben bij de re-integratie. Een deskundigenoordeel van UWV’. Deze brochure bevat alle informatie die u nodig heeft. U kunt de brochure bestellen bij UWV of downloaden via www.uwv.nl/werkgevers/ziekte-zwangerschap/re-integratie/hulp-bij-re-integratie-deskundigenoordeel/index.aspx

Is er sprake van sancties indien werkgever en/of werknemer niet meewerken aan re-integratie?

UWV toetst het re-integratieverslag, waarin werkgever en werknemer aan het eind van het tweede ziektejaar verantwoording afleggen over wat zij hebben gedaan om herstel en terugkeer naar het werk te bespoedigen. Als UWV van mening is dat werkgever en/of werknemer zich onvoldoende hebben ingespannen om terugkeer naar het werk te bespoedigen, dan kunnen zij sancties krijgen:

Wanneer de werknemer een snelle terugkeer heeft belemmerd, kan de werkgever de betaling van het salaris opschorten. In het uiterste geval mag de werkgever zelfs tot ontslag overgaan. Mocht de werknemer uiteindelijk in een arbeidsongeschiktheidsregeling komen, dan kan UWV hem bovendien korten op zijn uitkering.
Indien de werkgever onvoldoende meewerkt aan re-integratie, kan UWV de loonbetalingsplicht van twee jaar verlengen met maximaal één jaar. Bovendien worden de re-integratietaken dan door UWV overgenomen en kunnen de te maken kosten hiervoor op de werkgever worden verhaald. Mocht de werknemer uiteindelijk in een arbeidsongeschiktheidsregeling komen, dan krijgt de werkgever een extra boete.

Kan ik als langdurig arbeidsongeschikte werknemer subsidie aanvragen om bij een andere werkgever aan de slag te gaan, als mijn huidige werkgever geen passend werk voor mij heeft?

Sinds 1 maart 2002 kan bij het UWV een subsidie het ‘Persoonsgebonden Re-integratiebudget’ (PRB) voor werknemers aangevraagd worden. UWV stelt per individueel geval een budget vast. Het budget is maximaal € 3.630,- voor één jaar. Deze subsidie kan via een re-integratiebedrijf of arbodienst besteed worden aan activiteiten die de arbeidsmarktpositie van de arbeidsgehandicapte werknemer verbeteren. Bijvoorbeeld arbeidsbemiddeling, sollicitatiebegeleiding, advisering of een beroepskeuzetest. Alleen eventuele scholing hoeft u niet uit dit budget te betalen. Daar is een aparte regeling voor. Het budget is te verkrijgen in de vorm van een subsidie of in de vorm van een overeenkomst. In beide varianten kiest de werkzoekende arbeidsgehandicapte zelf het re-integratiebedrijf en stelt hiervoor een doelmatig trajectplan op. Een onafhankelijke ‘arbeidsadviseur’ (informeer bij CWI) of een andere deskundige op het terrein van re-integratie kan u hierbij ondersteunen. Achteraf toetst UWV of het budget op de juiste manier is besteed en of het budget niet is overschreden. Daarnaast moet er een `Individueel Re-integratiecontract` worden getekend met UWV. Zodra duidelijk is dat de werkgever geen passend werk kan bieden, kan de werknemer binnen zes weken een PRB aanvragen bij UWV.

Mijn werkgever heeft mij een aangepaste functie aangeboden, maar ik denk niet dat ik fysiek in staat ben om deze functie uit te voeren. Wat nu?

Uw werkgever heeft u ander werk aangeboden binnen de organisatie, maar u vindt het werk niet passend. Het is raadzaam om in dit geval in eerste instantie de bedrijfsarts om advies te vragen. Komt u er daarna nog niet uit met de werkgever, dan kunt u bij uitkeringsinstantie UWV een deskundigenoordeel of ‘second opinion’ aanvragen. Een onafhankelijke deskundige van UWV onderzoekt dan uw specifieke situatie en beoordeelt het al dan niet aanwezig zijn van passende arbeid binnen het bedrijf. Een deskundigenoordeel bedraagt € 50,-. Het oordeel van UWV is niet bindend, maar speelt een belangrijke rol bij de arbeidsongeschiktheidsbeoordeling en bij de toetsing of voldoende aan re-integratie is gedaan.

Na een periode van arbeidsongeschiktheid ga ik op therapeutische basis weer aan de slag bij mijn werkgever. Kan hij mij verplichten om nu op andere dagen te werken dan ik voor mijn arbeidsongeschiktheid deed?

In het kader van de Wet verbetering Poortwachter is de werkgever verplicht een arbeidsongeschikte werknemer zo snel mogelijk passend werk aan te bieden. Dit kan betekenen dat u mogelijk een andere werkplek of functie krijgt, maar ook andere werkdagen.

Wat houden de regels voor de begeleiding van arbeidsongeschikte werknemers precies in en welke verplichtingen heb ik als werkgever?

Als werkgever bent u samen met uw arbeidsongeschikte werknemer verantwoordelijk voor de werkhervatting (re-integratie) van de werknemer. Dit betekent onder andere dat u verplicht bent een re-integratiedossier bij te houden. Als werkhervatting binnen het eigen bedrijf niet mogelijk is, bent u verplicht uit te kijken naar re-integratiemogelijkheden bij andere werkgevers. U kunt hierbij ondersteuning krijgen van diverse dienstverleners, zoals een arbodienst, een re-integratiebedrijf, een outplacementbureau of een gespecialiseerd re-integratiebureau.

Re-integratie bij of vanuit langdurige arbeidsongeschiktheid

In een bedrijf ziet de werkgever geen mogelijkheden meer voor een arbeidsgehandicapte werknemer. Hoe regelt hij een andere baan?

De werkgever heeft verschillende mogelijkheden om te informeren naar de mogelijkheden en/of een baan:

Het brancheloket: Arbo Service Architecten (zie elders op deze website);
uw eventuele arbodienst: arbodiensten hebben vaak veel contact met andere werkgevers in de sector en weten misschien een plek voor de werknemer;
een re-integratiebedrijf, ook zij hebben veel contact met werkgevers uit dezelfde sector;
ook uitzendbureaus kunnen een baan voor de arbeidsgehandicapte werknemer hebben;
bedrijven waar uw bureau mee samenwerkt;
een ‘poortwachtercentrum’, dat in uw regio werkzaam kan zijn;
het Werkbedrijf van UWV en CWI: zij kunnen u wellicht verder helpen.

Lukt het niet om een reguliere baan te vinden omdat de arbeidshandicap ernstig is, dan kan men deze werknemer ook aanmelden voor de sociale werkvoorziening. De aanmelding hiervoor loopt via het CWI.

Ik ben het als werknemer niet eens met een beslissing van de arbeidsdeskundige van UWV. Wat kan ik doen? En welke kosten brengt dat met zich mee?

Als u het niet eens bent met een beslissing van UWV, dan is het vrijwel altijd mogelijk om bezwaar te maken. Hiervoor moet u binnen zes weken na de datum waarop de beslissing is bekendgemaakt een bezwaarschrift indienen bij UWV. Hierin geeft u aan met welke beslissing u het niet eens bent en waarom niet. UWV moet binnen een vastgesteld aantal weken (afhankelijk van de beslissing waartegen u bezwaar maakt) een uitspraak doen. Bent u het niet eens met deze uitspraak, dan kunt u in beroep gaan bij de rechtbank.

U kunt zich laten bijstaan door een advocaat, maar daaraan zijn meestal flinke kosten verbonden. Als u lid bent van een vakbond, is hulp daarvan een heel wat goedkopere mogelijkheid. Bent u geen vakbondslid, dan heeft u wellicht iets aan de sociaal raadslieden: zie www.sociaalraadslieden.nl.

Ik ben niet tevreden over de bemiddeling door het re-integratiebedrijf. Kan ik overstappen?

U kunt niet zomaar de samenwerking met het re-integratiebedrijf beëindigen. UWV (www.uwv.nl) zou u dan immers kunnen verwijten dat u niet meewerkt aan uw re-integratie. Stopzetting of verlaging van uw uitkering kunnen het gevolg zijn. Wel kunt u een schriftelijke klacht indienen bij de directie van het re-integratiebedrijf, die verplicht is een klachtenprocedure op te starten. Helpt dit niet, dan kunt u een klacht indienen bij UWV. Het is zaak om uw klacht zo zakelijk en precies mogelijk te verwoorden. Als u een klacht indient, wordt deze binnen zes weken na datum van ontvangst afgehandeld. Bent u niet tevreden over de wijze waarop uw klacht is afgehandeld, dan kunt u contact opnemen met uw contactpersoon bij UWV.

Binnenkort start mijn re-integratietraject. Ik ben echter niet blij met het re-integratiebedrijf dat UWV voor mij geselecteerd heeft. Heb ik hier als werkzoekende eigenlijk inspraak in?

Ja, u heeft inspraak voorafgaand aan uw re-integratietraject. De overheid verwacht van u als werkzoekende dat u actief meewerkt met uw re-integratie. Dit brengt plichten met zich mee, maar ook rechten. Zo heeft u als cliënt inspraak bij de keuze voor het re-integratiebedrijf dat uw traject zal uitvoeren. Bent u het met de keuze van UWV niet eens, dan kunt u daar bezwaar tegen maken. Neemt u eerst contact op met uw contactpersoon van UWV; met hem of haar kunt u uw bezwaren bespreken. Leidt dit gesprek niet tot een oplossing, dan kunt u overwegen om officieel bezwaar aan te tekenen. Overigens kunt u ook zelf op zoek naar een re-integratiebedrijf dat het beste past bij uw vraag. U kunt eventueel, via UWV, ook gebruik maken van een Individuele Re-integratieovereenkomst (IRO).

Ik heb een arbeidsongeschiktheidsuitkering maar wil graag weer aan de slag. Hoe pak ik dat aan? En wat betekent dat voor mijn uitkering?

Het UWV kan u hierbij helpen. Als blijkt dat u inderdaad in staat en gemotiveerd bent om weer aan de slag te gaan, kan het UWV een re-integratietraject voor u in gang zetten. Dat betekent dat u door een deskundig re-integratiebedrijf wordt begeleid naar een nieuwe plek op de arbeidsmarkt. Tijdens dit re-integratietraject behoudt u uw recht op uitkering. Pas 5 jaar nadat u een passende baan gevonden hebt, wordt u opnieuw gekeurd en wordt uw arbeidsongeschiktheidspercentage en dus uw uitkering aangepast. Hiervoor worden uw verdiensten afgezet tegen het salaris dat u had verdiend als u niet arbeidsgehandicapt was geworden. Indien u geen vaste contactpersoon meer heeft bij UWV, dan kunt u voor hulp het klantcontactcentrum (0900 9294) van UWV bellen.

Ik krijg voor 80-100% een arbeidsongeschiktheidsuitkering en wil graag weer aan het werk. Ik ben naar mijn mening prima in staat om het re-integratietraject zelf vorm te geven. Wat zijn de mogelijkheden?

Sinds juli 2004 kunt u een zogeheten ´Individuele Re-integratie Overeenkomst` (IRO) aanvragen bij UWV. U kunt zelf het re-integratietraject vormgeven door uw wensen en mogelijkheden te vertalen naar een praktisch trajectplan. Vervolgens sluit UWV een contract af met het door u gekozen re-integratiebedrijf. De hoogte van het budget bedraagt € 5.000,-, waaruit ook eventuele scholing moet worden betaald. Als de persoonlijke situatie dit vereist kan extra budget worden aangevraagd.

Ik ontvang een gedeeltelijke WAO-uitkering. Om mijn kansen op werk te vergroten wil ik graag een opleiding volgen. Wordt deze opleiding vergoed?

Ja, onder bepaalde voorwaarden wordt een opleiding vergoed. Een zieke of gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemer kan in aanmerking komen voor vergoeding van kosten die hij of zij moet maken om weer aan het werk te kunnen gaan. Hieronder vallen de kosten voor scholing, begeleiding en training. Of UWV (www.uwv.nl) uw opleiding zal vergoeden, is afhankelijk van een aantal factoren. Behalve de kosten van de opleiding zijn dit bijvoorbeeld de tot op heden uitgevoerde re-integratie-inspanningen. Ook zal UWV bekijken hoe groot uw kans van slagen is, op basis van uw arbeidshandicap en eventuele tot nu toe opgedane werkervaring. Uiteraard is ook een goede motivatie van uw kant een belangrijke voorwaarde.

Welk risico loopt een werkgever die een arbeidsgehandicapte in dienst neemt?

Hier is de zogeheten ‘no-risk polis’ van toepassing. Bij ziekte van een in dienst genomen gedeeltelijk arbeidsongeschikte neemt UWV de loondoorbetaling over tot 5 jaar na aanvang van het nieuwe dienstverband. Volgt een nieuwe ziekmelding en krijgt de nieuw aangestelde gedeeltelijk arbeidsongeschikte binnen zeven jaar toch een arbeidsongeschiktheidsuitkering, dan wordt de gedifferentieerde WGA-premie hierdoor niet verhoogd. De werkgever die eigen risicodrager is, hoeft ook de arbeidsongeschiktheidsuitkering niet te betalen.

In een bedrijf werken veel oudere werknemers. Mag de werkgever deze werknemers ontslaan omdat ze oud zijn?

Nee, een werkgever mag een werknemer niet ontslaan omdat hij oud is. Om te stimuleren dat ouderen aan het arbeidsproces blijven deelnemen, heeft de overheid een regeling ingesteld. Deze regeling houdt in dat wanneer een werkgever een werknemer die ouder is dan 57,5 jaar ontslaat, de werkgever meebetaalt aan de werkloosheidsuitkering die de werknemer dan krijgt. De hoogte van de bijdrage is afhankelijk van de bedrijfsgrootte en duurt zolang de werkeloosheid duurt. Dat kan zijn tot de werknemer de pensioengerechtigde leeftijd bereikt of tot de werknemer een andere baan vindt.
Deze regeling geldt niet voor werknemers die na hun vijftigste bij het bedrijf in dienst zijn gekomen. De overheid wil zo stimuleren dat werkgevers meer ouderen in dienst nemen.