Veelgestelde vragen

WIA (algemeen)

Ik heb gelezen dat vanaf 2006 een nieuwe arbeidsongeschiktheidswet (WIA) van toepassing is. Wat houdt dit precies in?

Alle zieke werknemers die na 1 januari 2004 zijn uitgevallen, hebben vanaf 29 december 2005 niet meer te maken met de WAO, maar met de Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (de WIA). Ongeacht het resultaat van de re-integratie-inspanningen zullen zij worden beoordeeld op basis van het nieuwe schattingsbesluit en een aantal nieuwe aanscherpingen van de WIA (vooral de duurzaamheid van de arbeidsongeschiktheid).
Er worden in de WIA drie groepen onderscheiden:

1. De groep die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt (80-100% arbeidsongeschikt) wordt bevonden: Zij die na de beoordeling niet in staat meer worden geacht om te kunnen werken, krijgen een uitkering volgens de regeling Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten (IVA). Deze uitkering is een permanente en betere uitkering in vergelijking met die van de huidige volledige arbeidsongeschikten. Voor deze groep geldt dat werken niet meer mogelijk is.
2. De groep gedeeltelijk arbeidsongeschikten (35-80% arbeidsongeschikt)
   Voor arbeidsgehandicapten die na de beoordeling in staat worden geacht werk te verrichten, maar waarvoor de verdiencapaciteit aanzienlijk is verminderd, geldt de regeling Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA). Deze uitkering staat gelijk aan de (duur van de) WW, maar biedt de mogelijkheid te combineren met inkomsten uit arbeid. Daarmee wordt het verlies van verdiencapaciteit voor een deel gecompenseerd en dat betekent dat het inkomen hoger uitkomt dan het uitkeringsniveau. Na de loongerelateerde uitkering van de WW-periode hangt de resterende uitkering af van de mate waarin men (nog) werkt. Er is namelijk een inkomenseis, die stelt dat gedeeltelijk arbeidsgeschikten met een baan, meer dan 50% van de resterende verdiencapaciteit moeten verdienen. Er zijn dan twee situaties:
   
   • Voldoet men aan de inkomenseis, dan volgt een loonaanvullingsuitkering. Deze uitkering bedraagt 70% van het verschil tussen het dagloon en de resterende verdiencapaciteit.
   • Voldoet men niet aan de inkomenseis, dan bestaat het recht op een vervolguitkering. In dat geval blijft er een kleine restuitkering over, gebaseerd op 70% van het arbeidsongeschiktheidspercentage. Komt een gedeeltelijk arbeidsgeschikte dan uit op een inkomen dat lager ligt dan het sociaal minimum, dan heeft de arbeidsgeschikte tevens recht op een toeslag op basis van de Toeslagenwet.
   
   Het is de bedoeling dat zoveel mogelijk WGA-verzekerden aan het werk blijven bij de eigen werkgever. De WGA-regeling prikkelt werkgever en werknemer daartoe.
3. De groep niet of beperkt arbeidsongeschikten (minder dan 35% arbeidsongeschikt)
   De groep die na de beoordeling in staat wordt geacht werk te verrichten en waarbij het verlies van de verdiencapaciteit beperkt is, geldt dat men aan het werk blijft bij de eigen werkgever. Na twee jaar ziekte is er echter geen specifieke rechtsbescherming van toepassing. Na eventueel ontslag wordt deze groep als werkloos beschouwd en kan men eventueel een WW-uitkering aanvragen en vervolgens een bijstandsuitkering op basis van de WWB.
    

De WIA-wetgeving is nogal complex; heeft u ook een overzichtelijk stroomschema?

Schematisch ziet het processchema van de WIA er als volgt uit:

Wat zijn mijn verplichtingen als werkgever wanneer een werknemer langer dan twee jaar ziek is?

Na uiterlijk 2 jaar ziekte beoordeelt UWV (www.uwv.nl) of werkgever en werknemer aan hun re-integratieverplichtingen hebben voldaan. Wanneer dit het geval is en de werknemer volledig arbeidsongeschikt is verklaard, dan ontvangt de werknemer een arbeidsongeschiktheidsuitkering op grond van de IVA (Inkomensverzekering Volledig Arbeidsongeschikten). Na twee jaar ziekte is ontslag mogelijk via het CWI of de kantonrechter.
Is de werknemer echter gedeeltelijk arbeidsgeschikt (35-80% arbeidsongeschikt), dan valt de werknemer onder de WGA (Werkhervattingregeling Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten) en blijft u verantwoordelijk voor de re-integratie (in het eigen bedrijf of in een ander bedrijf). Dit geldt ook als de werknemer na beoordeling minder dan 35% arbeidsongeschikt is verklaard en geen recht heeft op een arbeidsongeschiktheidsuitkering.

Een zieke werknemer blijkt na 104 weken ziekte geen aanvraag te hebben gedaan bij UWV voor een arbeidsongeschiktheiduitkering. Wat betekent dit?

Het niet aanvragen van de arbeidsongeschiktheidsuitkering is een risico van de werknemer. Als de werknemer geen arbeidsongeschiktheidsuitkering heeft aangevraagd, krijgt hij geen loon, noch een arbeidsongeschiktheidsuitkering.

Een werkneemster komt misschien in de WIA, maar ze begint eerst aan haar zwangerschapsverlof. Hoe zit dat met re-integratie-inspanningen en de keuring?

Tijdens het zwangerschapsverlof hoeft een werkgever zich niet in te spannen voor re-integratie. Gedurende het verlof vindt er niet elke zes weken een voortgangsgesprek tussen werkgever en werkneemster plaats. De keuring wordt met minimaal zestien weken – de minimale duur van het zwangerschapsverlof – uitgesteld.
Het is echter wel goed om als werkgever tijdens het verlof contact te houden met de zwangere werkneemster. U blijft zo goed op de hoogte van haar situatie.

IVA-regeling

Wat is de Regeling Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten (IVA)?

Vanaf 29 december 2005 vallen nieuwe arbeidsongeschikten niet meer onder de WAO, maar onder een nieuwe regeling: de Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA). Als een medewerker niet meer kan werken of als er slechts een kleine kans is op herstel, heeft de werknemer recht op een uitkering op grond van de IVA (de regeling Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten). Re-integratie in het arbeidsproces is dan niet meer aan de orde. De IVA wordt uitgevoerd door het UWV; de werkgever draagt hiervoor geen verantwoordelijkheid.

Welke uitkering krijgen arbeidsongeschikten met een IVA-uitkering?

De uitkeringshoogte hangt af van de vraag of iemand al dan niet ‘volledig en duurzaam’ arbeidsongeschikt is beoordeeld:

• Is iemand inderdaad ‘volledig en duurzaam’ arbeidsongeschikt, dan ontvangt hij sinds 2007 75% van het laatstverdiende loon (met als bovengrens het maximale dagloon)
• Wordt iemand als tijdelijk volledig arbeidsongeschikt beschouwd, dan bedraagt de IVA-uitkering 70% van het laatstverdiende loon.

De uitkering loopt tot aan de pensioensgerechtigde leeftijd.

Welke uitkeringscriteria gelden voor de IVA?

De IVA is in eerste instantie bedoeld voor ‘volledig en duurzaam’ arbeidsongeschikten. Een werknemer voldoet aan deze norm als hij niet meer dan 20 procent van zijn laatstverdiende loon kan verdienen en als met zekerheid gesteld kan worden dat er geen herstel meer mogelijk is. Tijdelijk kunnen ook volledig arbeidsongeschikten met ‘een geringe kans op herstel’ een IVA-uitkering krijgen.

Hoe lang krijgt iemand een IVA-uitkering?

In principe is de duur van de IVA-uitkering tot aan de pensioensgerechtigde leeftijd. Het WAO-gat, dat vroeger ontstond bij de vervolguitkering WAO, is hierdoor verdwenen. Dat geldt niet voor de groep volledig arbeidsongeschikten die nog een geringe kans op herstel heeft. Deze groep zal gedurende de eerste vijf jaar jaarlijks een herkeuring krijgen. Als er sprake is van (gedeeltelijk) herstel, dan komt de betrokkene in de regeling Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA) terecht. Treedt binnen vijf jaar geen herstel op, dan valt de arbeidsongeschikte definitief onder de ‘reguliere’ IVA.

WGA-regeling

Wat houdt de loongerelateerde uitkering volgens de Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA) regeling in?

Een gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemer die in de WGA terechtkomt, heeft in eerste instantie recht op een loongerelateerde uitkering, indien hij of zij voldoet aan de referte-eis van 26 uit 39 weken. De hoogte van deze uitkering bedraagt 70% van het (maximale) dagloon als de werknemer niet werkt. Als de arbeidsongeschikte werknemer wel werkt, krijgt hij een uitkering van 70% van het verschil tussen het (maximale) dagloon en het met werken verdiende inkomen. Net als bij de WW is de duur van deze uitkering minimaal zes maanden en maximaal vijf jaar, afhankelijk van het arbeidsverleden.

Wat verstaat de WIA onder de Regeling Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten?

Werknemers die na twee jaar ziekte door UWV tussen 35%-80% arbeidsongeschikt zijn verklaard, vallen onder de regeling Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA).
Uitgangspunt bij deze regeling is dat het voor beide partijen, zowel voor werkgever als werknemer, aantrekkelijk is als de gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemer aan het werk blijft. De gedeeltelijk arbeidsongeschikte krijgt (als hij of zij voldoet aan de referte-eis van 26 weken uit 39 weken werken) eerst een loongerelateerde uitkering en vervolgens een vervolguitkering of een loonaanvulling. De loonaanvulling is afhankelijk van het criterium dat iemand voor meer dan de helft van de resterende verdiencapaciteit loonvormende arbeid moet verrichten. In 2006 wordt ook de WGA uitgevoerd door UWV. Grotere bedrijven hebben de mogelijkheid tot eigen risicodragerschap. De werkgever kan het risico van beperkte arbeidsongeschiktheid verzekeren bij een private verzekeraar (alle grote en kleine werkgevers die vanaf 2006 eigenrisicodrager WAO zijn en overige kleine werkgevers vanaf 2007).

Wat verstaat de WGA-regeling onder een loonaanvullingsuitkering?

Als een gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemer werkt en daarmee meer dan 50% van zijn resterende verdiencapaciteit benut, heeft hij recht op een loonaanvulling. De hoogte van de loonaanvulling is 70% van het verschil tussen het oude loon en het loon bij volledige benutting van de resterende verdiencapaciteit. Op deze manier wordt meer werken aantrekkelijker voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten.

Wat verstaat de WGA-regeling onder een vervolguitkering?

Als de gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemer niet voldoet aan de referte-eis, dan heeft hij / zij na afloop van de loongerelateerde uitkering recht op een vervolguitkering, indien hij minder dan 50% van zijn resterende verdiencapaciteit werkzaam is. Deze vervolguitkering bedraagt 70% van het minimumloon, vermenigvuldigd met het arbeidsongeschiktheidspercentage.